3-12-2025, KATOWICE

3.12 | godzina 
Katowice,  sala koncertowa Akademii Muzycznej

Program 

• Michał Gaj - Sinfonietta, A Forward Retreat na orkiestrę kameralną, *prawykonanie
• José María Sánchez-Verdú - Paraíso cerrado II (2011) for chamber orchestra and sopran
• Aleksander Nowak - Fiddler’s Green and White Savannas Never More na orkiestrę kameralną i głosy męskie (2006)
• Kaija Saariaho - Solar (1993)

WYKONAWCY:

• Dorota Nowak - sopran
• Szymon Bywalec - dyrygent
• Orkiestra Muzyki Nowej
• Chór męski AM w Katowicach
• Tomasz Giedwiłło – przygotowanie chóru

W programie znajdą się cztery wyjątkowe dzieła, które ukazują współczesną muzykę jako przestrzeń intensywnych przeżyć, metafor, zaskoczeń i nieoczywistego piękna. To wieczór, w którym spotkają się cztery bardzo różne muzyczne światy: debiut młodego kompozytora, kultowa fińska sonorystyka, metafizyczna poezja arabskiej Andaluzji oraz mroźna, pełna paradoksów morska podróż.

Michał Gaj – Sinfonietta A Forward Retreat *Prawykonanie

Koncert otworzy prawykonanie utworu młodego kompozytora Michała Gaja, studenta katowickiej Akademii z klasy kompozycji Aleksandra Nowaka. 

"Z uwagi na kameralną obsadę oraz czas trwania utworu, w trakcie pracy nad nim nadałem mu roboczy tytuł Sinfonietta, przy którym ostatecznie pozostałem. Dodałem do niego później podtytuł “A Forward Retreat”, co w wolnym tłumaczeniu można oddać jako “cofnięcie się do przodu”. Podtytuł ten otwiera szerokie pole do interpretacji oraz niesie symboliczne znaczenia. Sugeruje on introspekcję i może być rozumiany na kilka sposobów: z jednej strony oznaczać może powrót do pewnych idei lub wspomnień, jednak oglądanych z nowej perspektywy - przez pryzmat czasu i zdobytych doświadczeń dostrzegane są one w innym świetle i nabierają nowego znaczenia.

Z drugiej strony - wręcz przeciwnie - może stanowić ironiczny komentarz do sytuacji, w której coś, co stwarza pozory postępu, w rzeczywistości okazuje się być regresem.

Paradoksalność tego tytułu i jego ewentualne związki z utworem pozostawiam do osobistego rozstrzygnięcia odbiorcy."

José María Sánchez-Verdú – Paraíso cerrado II na orkiestrę kameralną i sopran

Na koncercie zabrzmi jedno z najbardziej fascynujących dzieł José M. Sáncheza-Verdú – mistrza muzycznej synestezji, literackich odniesień i sonorystycznej wyobraźni. Kompozytor, określany przez krytyków mianem „semionauty”, od lat tworzy muzyczne światy utkane z poezji, architektury i filozofii.

Paraíso cerrado II z udziałem sopranistki Doroty Nowak to dźwiękowy labirynt inspirowany Alhambrą oraz poezją Ibn Zamraka. Muzyka prowadzi słuchacza przez mistyczne ogrody, geometryczne struktury, pulsujące ornamenty i przestrzenie cienia.

Aleksander Nowak – Fiddler’s Green and White Savannas Never More na orkiestrę i głosy męskie

W wykonaniu Orkiestry Muzyki Nowej oraz Chóru Męskiego Akademii przygotowanego przez Tomasza Giedwiłłę, usłyszymy jedno z wcześniejszych dzieł Aleksandra Nowaka, skomponowane w 2006 roku na zamówienie Fundacji Przyjaciół Warszawskiej Jesieni, a prawykonane przez OMN i chór Camerata Silesia pod batutą Szymona Bywalca 11 października 2006 roku na Festiwalu „Aksamitna Kurtyna 2” w Sali Filharmonii Narodowej we Lwowie.

Choć punktem wyjścia do inspiracji była podróż morska przez zimny Atlantyk, kompozytor szybko zrozumiał, że dosłowny „dziennik z rejsu” jest niemożliwy.

Jak pisał sam Aleksander Nowak na blogu:

„Prawie nic nie jest tu tym, czym się wydaje, tak jak życie na morzu nie jest tym, czym by się wydawać mogło. (…) Im mniej jasne co czym jest, tym lepiej.”

Utwór jest więc metaforyczną opowieścią o granicach percepcji i o tym, jak doświadczenie – zarówno na morzu, jak i wewnątrz człowieka – wymyka się oczywistości. Potężne brzmienie męskich głosów współgra tu z orkiestrą jak z falą i wiatrem: nie wprost, nie ilustracyjnie, lecz poprzez światło, odbłyski i echa.

Kaija Saariaho – Solar (1993)

Koncert zamknie dzieło jednej z najważniejszych kompozytorek przełomu XX i XXI wieku – Kaiji Saariaho. Solar powstało w czasie, gdy artystka intensywnie zgłębiała astrofizykę i eksperymentowała z sonorystyką opartą na „prawach natury” dźwięku.

Saariaho pisała:

„SOLAR jest oparty na idei stale obecnej struktury harmonicznej, która jak grawitacja przyciąga muzykę z powrotem do swojego centrum.”

Ograniczony materiał muzyczny podlega tu ciągłym transformacjom: tempowym, brzmieniowym i przestrzennym. Elektroniczne klawiatury, dzwony ćwierćtonowe, metaliczne rezonanse i kontrastowe pola harmoniczne tworzą gęstą, spiralną, świetlistą tkankę. To jedno z najpiękniejszych świadectw jej „kosmicznego okresu”.

Na koncert obowiązują bezpłatne wejściówki poprzez system rezerwacji na stronie internetowej Akademii Muzycznej.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

Partner wydarzenia: Katowice Miasto Ogrodów - Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek

Patronat medialny: Polskie Centrum Informacji Muzycznej POLMIC